مدیریت خطا (try-except)

چرا لازمه؟

• اگه ورودی/داده با نوع اشتباه وارد یک محاسبه بشه (مثلاً غیرعددی به‌جای عدد)، مفسر پایتون اجرای برنامه رو قطع می‌کنه
• برای جلوگیری از کرش کردن برنامه، از try-except استفاده می‌شه

نحوه کار

• کد داخل try اجرا می‌شه
• اگه بدون خطا تموم بشه → بلوک except نادیده گرفته می‌شه
• اگه استثنا (exception) رخ بده → اجرا از try خارج و به except می‌ره

مثال

inp = input('Enter Fahrenheit Temperature:')
try:
    fahr = float(inp)
    cel = (fahr - 32.0) * 5.0 / 9.0
    print(cel)
except:
    print('Please enter a number')

• اگه کاربر عدد وارد کنه → تبدیل و محاسبه انجام می‌شه
• اگه کاربر متن غیرعددی وارد کنه → float(inp) خطا می‌ده → پیام 'Please enter a number' چاپ می‌شه به‌جای کرش کردن برنامه

مدیریت خطاهای مشخص و نامشخص

try:
    number = int(input('Enter a number: '))
    print(10 / number)
except ValueError:
    print('That is not a valid number')
except ZeroDivisionError:
    print('You cannot divide by zero')
except Exception as e:
    print('Error:', str(e))

خطاهای رایج (Common Errors)

دسته	زمان بروز	مثال
خطای نحوی (Syntax)	قبل از اجرا، حین خوندن کد	فراموش کردن :
خطای زمان اجرا (Runtime)	حین اجرای کد	تقسیم بر صفر
خطای منطقی (Logical)	کد اجرا می‌شه ولی نتیجه غلطه	خطا نمی‌ده، باید خودمون پیدا کنیم

---

SyntaxError

• ساختار کد با قواعد پایتون نمی‌خونه، اصلاً اجرا نمی‌شه

if True
    print('hello')

SyntaxError: expected ':'

IndentationError

• تورفتگی (فاصله‌گذاری ابتدای خط) رعایت نشده

if True:
print('hello')

IndentationError: expected an indented block

NameError

• استفاده از متغیر یا نامی که تعریف نشده

print(age)

NameError: name 'age' is not defined

TypeError

• عملیات روی نوع‌های داده‌ی ناسازگار

result = '5' + 5

TypeError: can only concatenate str (not "int") to str

ValueError

• نوع داده درسته ولی مقدارش برای عملیات مناسب نیست

number = int('abc')

ValueError: invalid literal for int() with base 10: 'abc'

IndexError

• دسترسی به اندیسی خارج از محدوده‌ی لیست یا رشته

nums = [1, 2, 3]
print(nums[5])

IndexError: list index out of range

KeyError

• دسترسی به کلیدی که در دیکشنری وجود نداره

person = {'name': 'Sara'}
print(person['age'])

KeyError: 'age'

AttributeError

• صدا زدن متد یا ویژگی‌ای که برای اون نوع داده وجود نداره

number = 5
number.append(1)

AttributeError: 'int' object has no attribute 'append'

ZeroDivisionError

• تقسیم هر عددی بر صفر

result = 10 / 0

ZeroDivisionError: division by zero

---

خواندن پیام خطا (Traceback)

• آخرین خط پیام خطا، نوع خطا و دلیل رو نشون می‌ده
• خط‌های بالاتر، مسیر اجرای کد تا رسیدن به خطا رو نشون می‌دن (از بیرونی‌ترین تا خط دقیق خطا)